Dişli Taşlama (Profil ve Yuvarlanma Taşlama)
Sertleştirmede bozulan diş profilini yeniden ölçüsüne getiren işlem. Sessiz çalışan ve yüksek yük taşıyan dişlilerin son adımı.
- Kalite
- DIN 5 - 6
- Modül
- m 1 - 10
- Diş yüzeyi
- Ra 0,3 - 0,8
- Taşlama payı
- Diş yanağında 0,1 - 0,2 mm
Sementasyon sonrası dişli çarpılır: taksimat hatası büyür, profil bozulur, helis açısı kayar. Azdırmada DIN 8 olan bir dişli, sertleştirme sonrası pratikte DIN 9-10 seviyesine düşer. Dişli taşlama bu bozulmayı düzeltir.
İki yöntem kullanılır. Profil (form) taşlamada taş, diş boşluğunun tam şeklindedir ve boşlukları tek tek işler; esnektir, küçük seriler için uygundur. Yuvarlanma taşlamada ise sonsuz vida biçimli taş, dişliyle eş zamanlı dönerek profili oluşturur; seri üretimde çok daha hızlıdır.
Sonuç yalnızca ölçü değildir. Taşlanmış dişli daha sessiz çalışır, yük dağılımı düzgün olduğu için diş dibi gerilmesi azalır ve ömür belirgin uzar.
Dişli Taşlama hangi durumlarda tercih edilir?
- Sementasyon ya da indüksiyon sonrası çarpılma düzeltilecekse
- DIN 7 ve üzeri kalite gerekiyorsa
- Dişli yüksek devirde çalışacak ve ses kritikse
- Yük taşıma kapasitesi en üst seviyeye çıkarılacaksa
- Şanzıman, redüktör ve tahrik grubu dişlilerinde
- Profil ve helis sapma raporu istenen işlerde
Teknik künye
| Modül | m 1 - 10 |
|---|---|
| Dış çap | Ø400 mm'ye kadar |
| Kalite sınıfı | DIN 5 - 6 (DIN 3962) |
| Diş yüzeyi pürüzlülüğü | Ra 0,3 - 0,8 |
| Gereken pay | Diş yanağında 0,1 - 0,2 mm |
| Yöntem | Profil (form) ve yuvarlanma taşlama |
| Sertlik sınırı | Yok; 62 HRC taşlanır |
Taşlanmış dişli ne kazandırır?
| Özellik | Taşlamasız (DIN 8-9) | Taşlanmış (DIN 5-6) |
|---|---|---|
| Çalışma sesi | Belirgin | Düşük |
| Yük taşıma | Standart | %20-30 daha yüksek |
| Yük dağılımı | Diş boyunca eşit değil | Eşit |
| Devir sınırı | Orta | Yüksek |
| Maliyet | Düşük | Yüksek |
Hangi taşlama yöntemi?
| Yöntem | Avantaj | Uygun iş |
|---|---|---|
| Profil (form) taşlama | Esnek, özel profiller mümkün | Küçük seri, büyük modül, özel dişli |
| Yuvarlanma taşlama | Çok hızlı, düzgün yüzey | Seri üretim, orta modül |
Uygun malzemeler
| Malzeme | Kullanım alanı |
|---|---|
| 16MnCr5 / 20MnCr5 | Sementasyon sonrası taşlanan standart dişli çelikleri. |
| 18CrNiMo7-6 | Ağır yüklü büyük dişliler. |
| 42CrMo4 (ıslah + indüksiyon) | Orta yüklü dişlilerde alternatif rota. |
| 31CrMoV9 (nitrasyonlu) | Nitrasyon sonrası hafif düzeltme taşlaması. |
İşlem adımları
- Referans kontrolüGöbek deliği ve yan yüzeyler kontrol edilir; gerekirse önce bunlar taşlanır.
- Ölçüm ve sapma tespitiSertleştirme sonrası profil, helis ve taksimat sapmaları ölçülür.
- Kaba taşlamaPayın büyük kısmı alınır; yanma olmaması için soğutma kritiktir.
- Finiş taşlamaSon mikronlar alınır, istenen kalite sınıfına inilir.
- Ölçüm raporuProfil, helis ve taksimat sapmaları ölçülür; DIN sınıfı raporlanır.
Parça tasarlarken dikkat edilecekler
- Diş yanağına 0,1-0,2 mm taşlama payı bırakılmalıdır. Payı azdırma aşamasında bırakmak gerekir; sonradan eklenemez.
- Sementasyon derinliğini payı düşerek planlayın. Taşlama 0,15 mm kaldırıyorsa, kalan sertlik derinliği hedefin altına inmemeli.
- Göbek deliği ve yan yüzey taşlamanın referansıdır. Bunlar bozuksa diş taşlaması da eksenden kaçar; sıra olarak önce göbek taşlanır.
- Diş dibi genellikle taşlanmaz. Taşlanacaksa geçiş bölgesinde çentik oluşmamasına dikkat edilir; çentik diş dibi yorulmasını başlatır.
- Taşlama yanığı ciddi bir kusurdur; yüzeyde yumuşama ve çatlak yaratır. Kritik dişlilerde nital dağlama ile yanık kontrolü istenebilir.
- İstediğiniz kalite sınıfını (DIN 6 gibi) sipariş notunda belirtin; taşlama süresi doğrudan buna bağlıdır.
Fiyatı ne belirler?
- Modül, çap ve diş sayısı
- Yüz genişliği
- İstenen kalite sınıfı — DIN 5, DIN 7'ye göre belirgin pahalıdır
- Yöntem (profil taşlama küçük seride, yuvarlanma seri işte ekonomiktir)
- Ölçüm raporu talebi
- Adet
Kalite kontrol ve belgeler
- Profil sapma ölçümü
- Helis sapma ölçümü
- Taksimat (adım) hatası kontrolü
- Diş kalınlığı ölçümü
- Taşlama yanığı kontrolü (talep üzerine nital dağlama)
Sık sorulan sorular
Dişli taşlama neden gerekli?
Sementasyon sırasında dişli çarpılır ve kalite sınıfı iki basamak kadar düşer. Taşlama bu bozulmayı düzeltir; profil, helis ve taksimat hataları giderilir. Sonuçta dişli hem daha sessiz çalışır hem de yükü diş boyunca eşit dağıttığı için daha uzun ömürlü olur.
Ne kadar taşlama payı bırakmalıyım?
Diş yanağında 0,1-0,2 mm yeterlidir. Bu pay azdırma aşamasında bırakılmalıdır; dişli açıldıktan sonra pay eklenemez. Rotayı bizden alırsanız payı biz hesaplarız.
Taşlama sementasyon derinliğini etkiler mi?
Evet. Taşlama sert tabakadan malzeme kaldırır; 0,15 mm taşlanan bir dişlide kalan sertlik derinliği o kadar azalır. Bu yüzden sementasyon derinliği taşlama payı düşünülerek seçilir. İkisini birlikte planladığımızda bu otomatik hesaplanır.
Hangi kalite sınıfına çıkabiliyorsunuz?
Taşlama ile DIN 5-6 kalite elde edilir. Azdırma sonrası DIN 8, sertleştirme sonrası pratikte DIN 9-10 seviyesindedir; aradaki fark doğrudan ses ve yük kapasitesine yansır.
Taşlama yanığı nedir, nasıl önleniyor?
Aşırı ısı nedeniyle diş yüzeyinde yumuşama ve mikro çatlak oluşmasıdır; dişlinin ömrünü ciddi kısaltır. Uygun taş seçimi, düşük talaş ve bol soğutma ile önlenir. Kritik işlerde nital dağlama ile kontrol edip raporluyoruz.
İlgili sayfalar
Dişli Taşlama için teklif alın
3D modelinizi ya da elinizdeki yarı mamulü yükleyin; rotadaki tüm operasyonlar tek fiyatta ve tek faturada toplansın, üretimi tek panelden izleyin.
Anında Fiyat Alın