CNC İşleme Merkezi (3, 4 ve 5 Eksen Frezeleme)
Prizmatik parçalarda frezeleme, delik ve cep işleme. 4. eksen döner tabla ve 5 eksen ile parça tek bağlamada birden fazla yüzeyden işlenir.
- Eksen seçenekleri
- 3 eksen · 4. eksen döner tabla · 5 eksen
- Standart tolerans
- IT7 · talep üzerine IT6
- Yüzey pürüzlülüğü
- Ra 1,6 standart · Ra 0,8 hassas
- Minimum iç köşe
- R1,5 (tercihen R3 ve üzeri)
İşleme merkezinde parça sabit durur, dönen takım malzemeyi keser. Gövdeler, plakalar, bağlantı parçaları, manifoldlar ve kalıp elemanları bu yöntemle üretilir. Tornanın aksine parçanın dönel olması gerekmez.
Eksen sayısı işin nasıl kurulacağını belirler. 3 eksende takım X, Y ve Z yönünde hareket eder; parçanın bir yüzü işlenir, diğer yüz için yeniden bağlanır. 4. eksen bir döner tabla ekler ve parçanın çevresindeki yüzeyler tek bağlamada işlenir. 5 eksende takım ya da tabla iki ek eksende yatar; eğik yüzeyler, açılı delikler ve serbest formlu yüzeyler tek kurulumda biter.
Bağlama sayısını azaltmak yalnızca süre kazandırmaz. Her yeni bağlama, yeni bir referans hatası demektir. Yüzeyler arası paralellik ve dikliğin kritik olduğu parçalarda 4. ya da 5. eksen, toleransı tutturmanın en güvenilir yoludur.
CNC İşleme Merkezi hangi durumlarda tercih edilir?
- Gövde, plaka, flanş, braket gibi prizmatik parçalar üretilecekse
- Parçanın birden fazla yüzeyinde işleme varsa (4. eksen avantajı)
- Eğik yüzey, açılı delik ya da serbest formlu yüzey içeriyorsa (5 eksen)
- Kalıp, çekirdek ve maça gibi karmaşık geometrilerde
- Yüzeyler arası konum toleransı dar ve bağlama sayısı azaltılmak isteniyorsa
- Tel erozyon öncesi kaba işleme ve start deliği gerekiyorsa
Teknik künye
| Eksen | 3 eksen · 4. eksen (döner tabla) · 5 eksen |
|---|---|
| Standart tolerans | IT7 · talep üzerine IT6 |
| Yüzey pürüzlülüğü | Ra 1,6 standart · Ra 0,8 hassas paso |
| Tipik işleme hacmi | 800 × 500 × 500 mm (parça ve tezgaha göre değişir) |
| Minimum iç köşe yarıçapı | R1,5 — tercih edilen R3 ve üzeri |
| Cep derinliği | Takım çapının 4-5 katına kadar ekonomik |
| Delik | Punta, matkap, kılavuz, rayba; hassas delikler için bara |
| Minimum adet | 1 |
| Kabul edilen dosya | STEP, IGES, STL + toleranslar için 2D PDF |
Kaç eksen gerekir? 3 eksen, 4 eksen ve 5 eksen CNC işleme
Eksen sayısı arttıkça saat ücreti yükselir, ama bağlama sayısı ve toplam süre düşer. Doğru seçim parçanın geometrisine bağlıdır.
| Yapılandırma | Ne sağlar | Tipik parça | Maliyet |
|---|---|---|---|
| 3 eksen | Tek yüzeyden işleme; diğer yüzler için yeni bağlama | Plaka, kapak, basit braket | En ekonomik |
| 3+1 (4. eksen) | Döner tabla ile parçanın çevresi tek bağlamada | Şaft üzeri frezeleme, çok yüzlü gövde | Orta |
| 5 eksen konumlandırmalı (3+2) | Takım eğik konumda sabitlenir; açılı delik ve yüzeyler | Manifold, açılı bağlantı, pompa gövdesi | Orta-yüksek |
| 5 eksen eşzamanlı | Beş eksen birlikte hareket eder; serbest formlu yüzey | Kalıp çekirdeği, türbin kanadı, medikal parça | En yüksek |
İç köşe yarıçapı takım seçimini belirler
Köşe yarıçapını küçülttükçe daha ince takım gerekir; ince takım daha yavaş ve daha pahalı işler. Mümkünse R3 ve üzeri verin.
| İstenen iç köşe | Gereken takım | Ekonomik derinlik | Etki |
|---|---|---|---|
| R1,5 | Ø3 parmak freze | 10-15 mm | Yavaş, takım kırılma riski yüksek |
| R3 | Ø6 parmak freze | 25-30 mm | Dengeli — önerilen |
| R5 | Ø10 parmak freze | 40-50 mm | Hızlı ve ekonomik |
| Keskin köşe (R0) | Frezede mümkün değil | — | Tel erozyon ya da broşlama gerekir |
Uygun malzemeler
| Malzeme | Kullanım alanı |
|---|---|
| S235 / S355 yapı çeliği | Braket, şase ve konstrüksiyon parçaları. Ekonomik. |
| C45 (1.0503) | Genel makine parçaları, plakalar, gövdeler. |
| 42CrMo4 (1.7225) | Yüksek mukavemet gereken bağlantı ve taşıyıcı parçalar. |
| 1.2379 / 1.2344 | Kalıp çelikleri. Sertleştirme sonrası tel erozyon ya da taşlama ile bitirilir. |
| 304 / 316L paslanmaz | Gıda, kimya, medikal. Isı iletimi düşük, takım ömrü kısadır. |
| 6061 / 7075 alüminyum | Prototip, havacılık ve hafif gövdeler. Hızlı işlenir. |
| GG25 / GGG40 döküm | Pompa ve redüktör gövdeleri; döküm yüzey payı bırakılmalıdır. |
| POM-C, PA6, PEEK | Mühendislik plastikleri; ısınmaya bağlı ölçü kaymasına dikkat edilir. |
İşlem adımları
- Geometri analizi3D modelden cep derinlikleri, iç köşe yarıçapları ve erişim yönleri çıkarılır; kaç eksen gerektiği belirlenir.
- Bağlama planıKaç kurulumda biteceği, hangi yüzeyden tutulacağı ve referans yüzeyleri planlanır.
- Kütük hazırlığıPlaka ya da blok ölçüsü belirlenir; gerekirse alın frezeleme ile referans yüzeyleri oluşturulur.
- CAM ve kaba işlemeTalaş hacminin büyük kısmı kaba pasoyla alınır; ince duvarlarda gerilme bırakmamak için kademeli ilerlenir.
- Finiş ve delik işlemleriYüzey kalitesi ve tolerans finiş pasosunda tutturulur; delikler punta-matkap-rayba sırasıyla bitirilir.
- Ölçüm ve teslimKritik ölçüler kontrol edilir, çapak alınır, talep hâlinde CMM raporu ile teslim edilir.
Parça tasarlarken dikkat edilecekler
- İç köşe yarıçapını takım yarıçapından büyük verin. Keskin iç köşe frezede üretilemez; gerekiyorsa tel erozyon ya da broşlama gerekir.
- Cep derinliğini takım çapının 4-5 katıyla sınırlayın. Daha derin cepler uzun takım ister; titreşim ve ölçü sapması başlar.
- İnce duvar kalınlığını 1 mm'nin altına indirmeyin; işleme sırasında titrer ve gerilme nedeniyle eğilir.
- Parçanın bağlanacağı bir yüzey bırakın. Her yüzeyi işlenmiş parçalarda ek aparat gerekir, bu da maliyettir.
- Delik derinliği çapının 5 katını aşıyorsa belirtin; özel matkap ve talaş boşaltma stratejisi gerekir.
- Vida deliklerinde diş derinliğini ve tipini yazın; kör delikte diş boşluğu bırakılması gerekir.
- Dar konum toleransı olan yüzeylerin aynı bağlamada işlenebilmesi için bunları resimde ortak referansla gösterin.
- Döküm parçalarda işlenecek yüzeylere 2-3 mm pay bırakılmalıdır.
Fiyatı ne belirler?
- Kütük hacmi ve kaldırılacak talaş miktarı — büyük blok, uzun kaba işleme demektir
- Bağlama (kurulum) sayısı; tek kurulumda biten parça belirgin şekilde ucuzdur
- Eksen sayısı: 5 eksen saat ücreti 3 eksene göre yüksektir
- İç köşe yarıçapı ve cep derinliği — ince ve uzun takım süreyi uzatır
- Tolerans ve yüzey kalitesi talebi
- Delik sayısı, diş çekme ve rayba işlemleri
- Adet ve aparat ihtiyacı
Kalite kontrol ve belgeler
- İlk parça ölçüm raporu
- Kritik ölçülerde ara kontrol (komparatör, mikrometre, mastar)
- CMM ölçüm raporu (talep üzerine)
- Yüzey pürüzlülük ölçümü (talep üzerine)
- Malzeme sertifikası (3.1) talep üzerine
Sık sorulan sorular
3 eksen işleme ile 5 eksen CNC işleme arasındaki fark nedir?
3 eksen işlemede takım yalnız X, Y ve Z doğrultusunda hareket eder; parçanın her yüzü için yeniden bağlama gerekir ve plaka, kapak, basit braket gibi parçalarda en ekonomik yöntemdir. 5 eksen CNC işlemede iki döner eksen daha devreye girer; eğik yüzeyler, açılı delikler ve serbest formlar tek bağlamada işlenir. 5 eksenin saat ücreti daha yüksektir ama bağlama sayısını ve referans hatasını azalttığı için karmaşık parçalarda toplam maliyeti düşürebilir.
5 eksen işleme ne zaman gerçekten gerekir?
Parçada eğik yüzey, açılı delik ya da serbest formlu bir kontur varsa ve bunlar 3 eksende ancak birden fazla bağlamayla yapılabiliyorsa 5 eksen mantıklıdır. Yüzeyler arası konum toleransı dar olan parçalarda da tercih edilir, çünkü tek kurulum referans hatasını ortadan kaldırır. Düz plaka ve basit gövdelerde 5 eksen gereksiz maliyettir.
Minimum iç köşe yarıçapı ne olmalı?
Teknik olarak R1,5'e kadar inebiliyoruz ama önerimiz R3 ve üzeridir. Küçük yarıçap ince takım demektir; ince takım daha yavaş ilerler, daha sık kırılır ve derin ceplerde titreşim yapar. Tasarımda köşeyi 1 mm büyütmek çoğu zaman gözle görülür maliyet düşüşü sağlar.
Keskin iç köşe gerekiyorsa ne yapılır?
Frezeyle keskin iç köşe üretilemez. Üç çözüm var: köşeye kaçamak (relief) açmak, parçayı tel erozyonla bitirmek ya da broşlama uygulamak. Kalıp parçalarında en yaygın yöntem sertleştirme sonrası tel erozyondur.
Hangi toleransa kadar iniyorsunuz?
Standart IT7 çalışıyoruz, talep üzerine IT6. Daha dar toleranslar için taşlama ya da tel erozyon ekleyerek rota kurmanız gerekir; teklif ekranında bu operasyonları arka arkaya seçtiğinizde tek fiyat ve tek termin alırsınız.
Kaç parçadan itibaren üretim yapıyorsunuz?
Tek parçadan başlıyoruz. İşleme merkezinde ilk parça maliyetinin büyük kısmı programlama ve bağlama hazırlığıdır; bu yüzden adet arttıkça birim fiyat hızla düşer. Teklif ekranında adedi değiştirerek farkı anında görebilirsiniz.
Kalıp parçası yaptırabilir miyim?
Evet. Tipik rota şöyledir: kaba frezeleme, vakum sertleştirme, satıh taşlama ve tel erozyon. Dördünü tek rotada seçebilir, tek teklif ve tek termin alabilirsiniz.
Hangi dosyaları göndermeliyim?
Geometri için STEP, toleranslar ve yüzey kalitesi için 2D PDF teknik resim. Kalıp ve serbest formlu parçalarda STEP dosyasının katı (solid) olması, yüzey (surface) olmaması işlem süresini kısaltır.
Teslim süresi ne kadar?
Malzeme stokta ise 3 eksen işler tipik olarak 4-7 iş gününde tamamlanır. 5 eksen ve kalıp parçalarında programlama süresi eklenir. Rotaya ısıl işlem ya da kaplama girerse teklif ekranındaki termin bunların hepsini kapsar.
İlgili sayfalar
CNC İşleme Merkezi için teklif alın
3D modelinizi ya da elinizdeki yarı mamulü yükleyin; rotadaki tüm operasyonlar tek fiyatta ve tek faturada toplansın, üretimi tek panelden izleyin.
Anında Fiyat Alın