Dişli Açma (Azdırma · Hobbing · Fellow)
Düz, helis ve iç dişliler. Azdırma seri ve ekonomik, Fellow ise frezenin giremediği yerlerde — iç dişli ve kademeli parçalarda tek çözüm.
- Modül aralığı
- m 0,5 - 10
- Çap
- Ø600 mm'ye kadar
- Kalite
- DIN 8-9 · taşlama ile DIN 6
- Dişli tipi
- Düz · helis · iç dişli · kramayer
Azdırma (hobbing), dişli üretiminin en yaygın yöntemidir. Azdırma çakısı ile dişli taslağı eş zamanlı döner; çakının her turunda diş boşluğu kademeli olarak açılır. Yöntem hızlıdır ve seri üretimde en ekonomik sonucu verir.
Fellow (dişli planyalama) yönteminde ise kesici, dişli biçiminde bir bıçaktır ve parçaya doğru gidip gelerek diş açar. Azdırma çakısının giremediği yerler burada çözülür: iç dişliler, omuza dayalı kademeli dişliler ve dar boşluklu parçalar Fellow ile açılır.
Yüksek yüklü dişlilerde rota genellikle şudur: torna ile taslak, azdırma ile diş açma, sementasyon ve son olarak dişli taşlama. Sertleştirmede oluşan çarpılma son adımda düzeltilir; bu sayede hem sert yüzey hem de yüksek diş kalitesi elde edilir.
Dişli Açma hangi durumlarda tercih edilir?
- Düz ya da helis dış dişli üretilecekse (azdırma)
- İç dişli, kademeli dişli ya da omuza dayalı diş gerekiyorsa (Fellow)
- Redüktör, şanzıman ve tahrik grubu parçalarında
- Zincir dişlisi, kramayer ve kayış kasnağı üretiminde
- Mevcut bir dişlinin yedeği numuneden üretilecekse
- Sementasyon ve dişli taşlama ile yüksek kaliteli dişli gerekiyorsa
Teknik künye
| Modül | m 0,5 - 10 |
|---|---|
| Dış çap | Ø600 mm'ye kadar |
| Yüz genişliği | 250 mm'ye kadar |
| Kavrama açısı | 20° (standart), 14,5° ve 25° talep üzerine |
| Helis açısı | ±45°'ye kadar |
| Kalite sınıfı | DIN 8-9 (azdırma) · DIN 6 (taşlama sonrası) |
| İç dişli | Fellow ile mümkün |
| Profil kaydırma | x faktörü ile üretilebilir |
Azdırma mı, Fellow mu?
Dış dişlide azdırma her zaman daha hızlı ve ucuzdur; Fellow geometrinin zorladığı yerde devreye girer.
| Durum | Yöntem | Sebep |
|---|---|---|
| Düz veya helis dış dişli | Azdırma | En hızlı ve ekonomik |
| İç dişli (göbek içine diş) | Fellow | Azdırma çakısı içeri giremez |
| Omuza dayalı, kademeli dişli | Fellow | Çakı çıkış payı olmadan çalışabilir |
| Kramayer (düz çubuk diş) | Azdırma / freze | Doğrusal profil |
| Çok dar boşlukta diş | Fellow | Kısa çıkış mesafesi yeterli |
Dişli kalite sınıfı nasıl seçilir?
DIN 3962'ye göre; sayı küçüldükçe kalite artar.
| Sınıf | Nerede kullanılır | Üretim yolu |
|---|---|---|
| DIN 9-10 | Tarım makinesi, düşük devir, ağır hizmet | Azdırma |
| DIN 8 | Genel makine, orta devir redüktör | Azdırma (standart) |
| DIN 7 | Yüksek devir, düşük ses istenen aktarma | Azdırma + sementasyon + taşlama |
| DIN 6 ve üzeri | Hassas şanzıman, ölçüm ve tahrik grupları | Dişli taşlama şart |
Uygun malzemeler
| Malzeme | Kullanım alanı |
|---|---|
| 16MnCr5 / 20MnCr5 | Sementasyon çeliği; dişlide en yaygın. Diş yüzeyi sert, çekirdek tok. |
| 18CrNiMo7-6 | Ağır yüklü büyük dişliler, derin sertleşme. |
| 42CrMo4 (ıslah) | Islah edilmiş hâlde işlenen orta yüklü dişliler. |
| C45 | Düşük yüklü, ekonomik dişli ve zincir dişlileri. |
| GGG40 / GGG50 döküm | Büyük, düşük devirli dişliler; sessiz çalışır. |
| Bronz (CuSn12) | Sonsuz dişli çarkı; aşınma çifti olarak çelik sonsuzla çalışır. |
| POM / PA6 | Düşük yüklü, sessiz ve yağsız çalışan dişliler. |
İşlem adımları
- Taslak (kütük) hazırlığıTorna ile dış çap, göbek deliği ve yüzler işlenir. Diş açma referansı bu yüzeylerdir.
- Diş açmaModül, diş sayısı, helis açısı ve profil kaydırmaya göre azdırma ya da Fellow ile diş açılır.
- Çapak alma / pahDiş kenarlarındaki çapak alınır, gerekirse diş uçlarına pah kırılır.
- Isıl işlemSementasyon ya da indüksiyon ile diş yüzeyi sertleştirilir (gerekiyorsa).
- Dişli taşlamaSertleştirme çarpılması düzeltilir, profil ve helis hatası giderilir (DIN 6-7 için).
- ÖlçümDiş üstü ölçüsü, çift yanak ölçümü ve gerekirse profil-helis raporu alınır.
Parça tasarlarken dikkat edilecekler
- Modül, diş sayısı, kavrama açısı, helis açısı ve yönünü mutlaka belirtin. Yalnızca dış çap vermek yeterli değildir; aynı dış çap farklı modüllerde olabilir.
- Sementasyon yapılacaksa diş yüzeyine taşlama payı bırakılmalıdır; payı biz hesaplayabiliriz, ancak rotada taşlama olacağını belirtmeniz gerekir.
- Sertlik derinliğini modüle göre seçin: pratik kural CHD ≈ modül × 0,15-0,25.
- Profil kaydırma (x faktörü) varsa değerini yazın. Aks mesafesi tutmayan dişli çiftlerinin en sık sebebi budur.
- Göbek deliği ve kama kanalı toleranslarını belirtin; dişli merkezlemesi bu delikten yapılır.
- Diş dibi radyusuna dokunmayın; standart çakı profili en yüksek diş dibi dayanımını verir.
- Numuneden üretim mümkündür: eski dişliyi gönderin, modül ve diş sayısını ölçüp teyit için size bildiririz.
Fiyatı ne belirler?
- Modül ve diş sayısı — diş açma süresini doğrudan belirler
- Yüz genişliği ve çap
- Düz mü helis mi (helis daha uzun sürer)
- İç dişli ve kademeli parçalar (Fellow daha yavaştır)
- İstenen kalite sınıfı; DIN 7 ve üzeri taşlama gerektirir
- Malzeme ve ısıl işlem rotası
- Adet
Kalite kontrol ve belgeler
- Diş üstü / çift yanak ölçümü
- Diş kalınlığı kontrolü (mikrometre, diş kumpası)
- Profil ve helis sapma raporu (talep üzerine)
- Sementasyon sonrası sertlik ve CHD raporu
- Çalışma kontrolü (eşleşme testi) — talep üzerine
Sık sorulan sorular
Hangi modül aralığında dişli açıyorsunuz?
m 0,5 ile m 10 arasında, Ø600 mm çapa kadar dişli üretiyoruz. Yüz genişliği 250 mm'ye kadar çalışılabilir. Bu aralığın dışındaki işleri de değerlendiriyoruz; parça bilgisini gönderin bakalım.
İç dişli açabiliyor musunuz?
Evet, iç dişliler Fellow yöntemiyle açılır. Azdırma çakısı göbek içine giremediği için iç dişlide tek pratik yol budur. Kademeli ve omuza dayalı dişlilerde de aynı yöntem kullanılır.
Hangi kalite sınıfına kadar çıkabiliyorsunuz?
Azdırma ile standart olarak DIN 8-9 kalite elde edilir. Daha yüksek kalite için rotaya sementasyon ve dişli taşlama eklenir; bu şekilde DIN 6-7 mümkündür. Yüksek devirde sessiz çalışması gereken dişlilerde taşlama önerilir.
Sementasyon ve taşlama ile birlikte üretiyor musunuz?
Evet, en çok tercih edilen rota şudur: torna ile taslak, azdırma, sementasyon, dişli taşlama. Dördünü teklif ekranında tek rotada seçebilirsiniz; tek fiyat ve tek termin alırsınız, parça atölyeler arasında dolaşmaz.
Teknik çizimim yok, numuneden üretebilir misiniz?
Üretebiliriz. Eski dişliyi gönderin; modül, diş sayısı, kavrama açısı, helis açısı ve profil kaydırmayı ölçerek tespit ediyoruz. Ölçüm sonucunu üretim öncesi onayınıza sunuyoruz. Kırık dişlilerde eşleşen karşı dişliyi de göndermeniz doğruluğu artırır.
Helis dişli açabiliyor musunuz?
Evet, ±45°'ye kadar helis açısıyla üretim yapılıyor. Sipariş verirken helis açısının yanında yönünü de (sağ/sol) belirtmeniz gerekir; yön yanlış olduğunda dişli çifti çalışmaz.
İlgili sayfalar
Dişli Açma için teklif alın
3D modelinizi ya da elinizdeki yarı mamulü yükleyin; rotadaki tüm operasyonlar tek fiyatta ve tek faturada toplansın, üretimi tek panelden izleyin.
Anında Fiyat Alın