Tornalama ve frezeleme için optimum kesme hızı, devir ve ilerleme değerlerini saniyeler içinde hesaplayın.
Parametreleri girin ve "Hesapla" butonuna tıklayın
n = (1000 × Vc) / (π × D)Vf = n × f (Torna)Vf = n × fz × z (Freze)Q = ap × ae × Vf / 1000t = L / VfTalaşlı imalatta üç temel parametre işin süresini, takım ömrünü ve yüzey kalitesini belirler: kesme hızı (Vc), devir sayısı (n) ve ilerleme (f). Kesme hızı malzeme ve takım çiftine göre kataloglardan seçilir; devir ise bu hızdan ve iş parçası ya da takım çapından hesaplanır.
Tornalamada çap iş parçasının çapıdır ve talaş alındıkça küçülür; frezelemede ise takımın (frezenin) çapı kullanılır. Bu yüzden aynı kesme hızında küçük çaplı frezeler çok daha yüksek devirde döner.
n = (1000 × Vc) / (π × D)Vc = (π × D × n) / 1000Vf = n × fVf = n × fz × zQ = ap × f × VcQ = ap × ae × Vf / 1000t = L / VfRa ≈ f² / (32 × rε) × 1000Kesme hızı en çok takım malzemesine bağlıdır: karbür uçlar HSS takımlara göre 4–6 kat hızlı kesebilir; seramik ve CBN ise sertleştirilmiş çelik ve dökme demirde daha da yükseğe çıkar. Malzeme sertleştikçe ya da ısıyı kötü ilettikçe (paslanmaz, titanyum) kesme hızı düşürülür.
Kaba talaşta düşük hız ve yüksek ilerleme, finiş talaşta yüksek hız ve düşük ilerleme tercih edilir. Takım üreticisinin kataloğundaki değer her zaman önceliklidir; buradaki tablo başlangıç noktası içindir.
Tornalamada teorik pürüzlülük ilerlemenin karesiyle artar: ilerlemeyi yarıya indirmek Ra değerini dörtte birine düşürür. Aynı ilerlemede daha büyük uç radyüsü daha iyi yüzey verir; örneğin f = 0,15 mm/dev ve rε = 0,8 mm için Ra ≈ 0,88 µm çıkar.
| Malzeme | HSS | Karbür | Seramik | CBN |
|---|---|---|---|---|
| Çelik (St37, C45) | 20–35 | 100–200 | 300–600 | 150–300 |
| Paslanmaz çelik | 15–25 | 60–120 | 200–400 | 100–200 |
| Dökme demir | 15–30 | 80–150 | 200–500 | 100–250 |
| Alüminyum | 100–300 | 300–1000 | 500–1500 | 400–1000 |
| Pirinç | 80–150 | 200–400 | 400–800 | 300–600 |
| Bakır | 60–120 | 150–300 | 300–600 | 200–400 |
Değerler genel başlangıç aralığıdır; takım kaplaması, soğutma ve tezgah rijitliğine göre değişir.
| Malzeme | Kaba | Orta | Finiş |
|---|---|---|---|
| Çelik (St37, C45) | 0,30 | 0,15 | 0,08 |
| Paslanmaz çelik | 0,20 | 0,10 | 0,05 |
| Dökme demir | 0,35 | 0,18 | 0,08 |
| Alüminyum | 0,50 | 0,25 | 0,10 |
| Pirinç | 0,40 | 0,20 | 0,10 |
| Bakır | 0,35 | 0,18 | 0,08 |
Frezelemede diş başı ilerleme (fz) için bu değer diş sayısına bölünerek başlanabilir.
n = (1000 × Vc) / (π × D) formülüyle. Vc kesme hızı (m/dk), D çap (mm). Örneğin Ø50 mm parçada 150 m/dk kesme hızı için yaklaşık 955 dev/dk gerekir.
Kesme hızı (Vc) takım ağzının malzemeye göre çizgisel hızıdır ve m/dk ile ifade edilir; malzeme ve takıma göre seçilir. Devir (n) iş milinin dakikadaki dönüş sayısıdır ve kesme hızı ile çaptan hesaplanır.
Genel çelikler için HSS takımla 20–35 m/dk, karbür uçla 100–200 m/dk başlangıç değeridir. Paslanmaz çelikte bu değerler yaklaşık %30–40 düşürülür.
Vf = n × fz × z. n devir, fz diş başı ilerleme (mm/diş), z freze ağız sayısıdır. 4775 dev/dk, 0,0375 mm/diş ve 4 ağızlı frezede Vf ≈ 716 mm/dk olur.
İlerlemeyi düşürmek en etkili yoldur, çünkü teorik Ra ilerlemenin karesiyle orantılıdır. Daha büyük uç radyüsü, keskin takım ve uygun kesme hızı da yüzeyi iyileştirir.