Abkant Büküm (Sac Bükme · Press Brake)
Kesilen sacın üç boyutlu parçaya dönüştüğü adım. Açınım hesabı, büküm sırası ve radyus seçimi burada doğru yapılmazsa parça montajda oturmaz.
- Kapasite
- 3000 mm boy · 175 ton
- Açı toleransı
- ±0,5°
- Ölçü toleransı
- ±0,2 mm
- Minimum flanş
- Yaklaşık 4 × sac kalınlığı
Abkant preste sac, alt kalıptaki V kanalına bıçakla bastırılarak bükülür. Yaygın yöntem hava bükümüdür: bıçak sacı kanalın dibine kadar zorlamaz, açı bıçağın ne kadar indiğiyle belirlenir. Bu sayede tek kalıpla farklı açılar elde edilir.
Bükülen sac dışta uzar, içte kısalır; bu yüzden düz açınım boyu, kenarların toplamından kısadır. Aradaki fark büküm payıdır ve malzeme, kalınlık, iç radyus ile V kanal genişliğine bağlıdır. Açınımı yanlış hesaplanmış bir parça doğru kesilse bile bükümden sonra ölçü tutmaz.
Büküm sırası da tasarımın parçasıdır. Yanlış sırada bükülen bir parçada son büküm için abkanta yer kalmaz; bu yüzden karmaşık parçalarda sıra en baştan planlanır.
Abkant Büküm hangi durumlarda tercih edilir?
- Lazerle kesilmiş sac parça üç boyutlu hâle getirilecekse
- Kutu, kapak, braket, kanal ve muhafaza üretiminde
- Kalıp yaptırmadan düşük-orta adetli üretimde
- Kaynak öncesi parçaların hazırlanmasında
- Profil yerine bükülmüş sac ile ağırlık düşürülmek isteniyorsa
Teknik künye
| Büküm boyu | 3000 mm'ye kadar |
|---|---|
| Pres kapasitesi | 175 ton |
| Açı toleransı | ±0,5° |
| Ölçü toleransı | ±0,2 mm (kenar uzunluğu) |
| İç radyus | Yumuşak çelikte yaklaşık sac kalınlığı kadar |
| Minimum flanş | ≈ 4 × kalınlık + iç radyus |
| K faktörü | 0,33 - 0,45 (malzeme ve radyusa göre) |
| Maksimum kalınlık | Çelikte 10 mm (boya göre değişir) |
Malzemeye göre minimum iç büküm yarıçapı
Belirtilenden küçük radyus, dış yüzeyde çatlamaya yol açar. Alüminyumda hadde yönü de önemlidir.
| Malzeme | Minimum iç radyus | Not |
|---|---|---|
| DKP / yumuşak çelik | 1,0 × kalınlık | En esnek malzeme, sorunsuz büküm |
| S355 yapı çeliği | 1,5 × kalınlık | Mukavemet arttıkça radyus büyümeli |
| Paslanmaz 304 | 1,0 × kalınlık | Geri yaylanma çelikten fazladır |
| Alüminyum 5754 | 1,0 × kalınlık | Bükme için uygun alaşım |
| Alüminyum 6082 T6 | 2,5 × kalınlık | Sert alaşım; hadde yönüne dik bükün, çatlayabilir |
Tasarım sınırları (3 mm sac örneği)
| Kural | Değer | Sebep |
|---|---|---|
| Minimum flanş boyu | ≈ 15 mm | Daha kısa kenar V kanalına oturmaz |
| Delik–büküm mesafesi | ≥ 2,5 × kalınlık + radyus | Delik büküm hattına yakınsa oval olur |
| Büküm–kenar mesafesi | ≥ kalınlık | Kenar yırtılmasını önler |
| Ardışık büküm arası | ≥ 6 × kalınlık | Bıçak ve kalıp çakışmasın |
Uygun malzemeler
| Malzeme | Kullanım alanı |
|---|---|
| DKP / S235JR | En yaygın; geniş açı aralığında sorunsuz bükülür. |
| S355 | Yüksek mukavemet; geri yaylanma ve radyus dikkat ister. |
| 304 / 316 paslanmaz | Geri yaylanma fazla; açı telafisi yapılır. |
| Alüminyum 5754 | Bükme için en uygun alüminyum alaşımı. |
| Alüminyum 6082 T6 | Sert; büyük radyus ve hadde yönüne dik büküm gerekir. |
| Galvanizli sac | Büküm dış yüzeyinde çinko çatlaması olabilir, radyus büyütülür. |
İşlem adımları
- Açınım hesabıMalzeme, kalınlık, iç radyus ve K faktörüne göre düz açınım boyu hesaplanır.
- Büküm sırası planıHangi kenarın önce büküleceği belirlenir; abkant ve kalıbın parçaya çarpmayacağı doğrulanır.
- Kalıp ve V kanal seçimiKalınlığa uygun V genişliği seçilir; bu seçim iç radyusu ve gereken tonajı belirler.
- İlk numuneİlk parça bükülüp açı ve ölçü kontrol edilir, geri yaylanma telafisi ayarlanır.
- Seri büküm ve kontrolÖlçüler periyodik olarak açı mastarı ve kumpasla doğrulanır.
Parça tasarlarken dikkat edilecekler
- Delikleri büküm hattından en az 2,5 kalınlık + radyus kadar uzağa koyun. Yakın delikler bükümde ovalleşir.
- Minimum flanş boyu yaklaşık 4 × kalınlıktır; daha kısa kenar V kanalına oturmaz ve bükülemez.
- Aynı parçada mümkünse tek iç radyus kullanın. Farklı radyuslar kalıp değişimi demektir, maliyeti artırır.
- Paslanmaz ve yüksek mukavemetli çelikte geri yaylanma fazladır; açı telafisi ilk numunede ayarlanır.
- Alüminyum 6082 gibi sert alaşımlarda bükümü hadde yönüne dik yapın, aksi hâlde dış yüzey çatlar.
- Kaynak yapılacak köşelerde büküm sonrası aralık kalacağını hesaba katın; kaynak ağzı için 0,5-1 mm boşluk bırakmak işi kolaylaştırır.
- Karmaşık parçalarda büküm sırasını düşünün: son büküm için abkanta yer kalmalı.
Fiyatı ne belirler?
- Büküm sayısı — fiyat ağırlıkla büküm adedine bağlıdır
- Parça boyu ve ağırlığı (uzun parçalarda iki operatör gerekir)
- Kalıp değişimi gerektiren farklı radyuslar
- Malzeme ve kalınlık (tonaj ihtiyacı)
- Ölçü toleransı ve numune onayı talebi
- Adet
Kalite kontrol ve belgeler
- Açı kontrolü (açı mastarı / gonyometre)
- Kenar uzunluğu ölçümü
- İlk numune onayı
- Yüzey kontrolü: çatlak, çizik, bıçak izi
Sık sorulan sorular
Açınım hesabını siz mi yapıyorsunuz?
Evet. 3D STEP dosyası gönderirseniz açınımı biz hesaplarız; malzeme, kalınlık ve seçilecek kalıba göre K faktörü belirlenir. Kendi açınımınızı gönderirseniz de üretiriz, ancak hesapta kullandığınız iç radyus ile bizim kalıbımız farklıysa ölçü kayar; bu yüzden hangi radyusa göre hesapladığınızı belirtmeniz gerekir.
En kısa büküm kenarı ne kadar olabilir?
Pratik kural, yaklaşık 4 × sac kalınlığı + iç radyustur. 3 mm sacta bu 15 mm civarına denk gelir. Daha kısa kenarlar için özel kalıp gerekir; tasarımınızda mümkünse bu sınırın altına inmeyin.
İç radyus ne olacak?
Hava bükümünde iç radyus V kanal genişliğine bağlıdır ve yumuşak çelikte kabaca sac kalınlığı kadar çıkar. Resimde belirli bir radyus şart koşuyorsanız yazın; kalıbı ona göre seçeriz. Belirtilmezse standart kalıpla üretir ve açınımı buna göre hesaplarız.
Alüminyum bükümde çatlama olur mu?
6082 T6 gibi sert alaşımlarda olabilir. Çözüm, iç radyusu büyütmek (2,5 × kalınlık) ve bükümü hadde yönüne dik yapmaktır. 5754 gibi bükme alaşımlarında bu sorun yaşanmaz.
Delikler büküm hattına ne kadar yakın olabilir?
En az 2,5 × kalınlık + iç radyus kadar uzakta olmalı. Daha yakın delikler büküm sırasında ovalleşir. Zorunluysa delik büküm sonrası delinir, bunu sipariş notunda belirtmeniz yeterli.
Kesim ve bükümü birlikte yaptırabilir miyim?
Evet, en verimli yol budur. Lazer kesim, büküm ve gerekiyorsa kaynak ile boyayı tek rotada seçtiğinizde parça atölyeler arasında taşınmaz; tek teklif, tek termin ve tek fatura alırsınız.
İlgili sayfalar
Abkant Büküm için teklif alın
3D modelinizi ya da elinizdeki yarı mamulü yükleyin; rotadaki tüm operasyonlar tek fiyatta ve tek faturada toplansın, üretimi tek panelden izleyin.
Anında Fiyat Alın