Eloksal (Anodik Oksidasyon · Alüminyum)
Alüminyumun kendi yüzeyini sert bir oksit tabakasına dönüştüren işlem. Kaplama eklenmez, malzemenin bir parçası olarak büyür.
- Tabaka kalınlığı
- Dekoratif 10-25 µm · sert eloksal 50 µm
- Sertlik
- 250-350 HV · sert eloksalda 400-600 HV
- Renk
- Doğal, siyah, mavi, kırmızı, altın
- Ölçü etkisi
- Tabakanın yaklaşık yarısı içe büyür
Eloksal, alüminyum parçanın asit banyosunda anot yapılarak yüzeyinde kontrollü bir oksit tabakası büyütülmesidir. Tabaka yüzeye yapıştırılmaz; alüminyumun kendisinden oluşur. Bu yüzden soyulmaz, çatlamaz ve dökülmez.
Oluşan oksit tabakası gözeneklidir; bu gözenekler renk almayı mümkün kılar. Renklendirme sonrası tabaka kaynar suda ya da kimyasal olarak kapatılır (sealing) ve korozyon direnci kazandırılır.
Önemli bir ayrıntı: tabaka hem dışa hem içe büyür. Yaklaşık yarısı malzemenin içine doğru ilerler, yarısı dışarı çıkar. Bu yüzden dar toleranslı parçalarda kalınlık hesaba katılmalıdır.
Eloksal hangi durumlarda tercih edilir?
- Alüminyum parçada korozyon direnci gerekiyorsa
- Dekoratif ve renkli bir görünüm isteniyorsa
- Yüzey sertliği ve aşınma direnci artırılacaksa (sert eloksal)
- Elektriksel yalıtım gerekiyorsa (oksit tabakası yalıtkandır)
- Gıda ve medikal uygulamalarda temiz yüzey isteniyorsa
- Parmak izi tutmayan mat yüzey isteniyorsa
Teknik künye
| Dekoratif eloksal | 10 - 25 µm |
|---|---|
| Sert eloksal | 25 - 50 µm |
| Yüzey sertliği | 250-350 HV (sert eloksalda 400-600 HV) |
| Renk seçenekleri | Doğal (gümüş), siyah, mavi, kırmızı, altın, şampanya |
| Ölçü değişimi | Tabakanın ~%50'si içe büyür |
| Elektriksel | Oksit tabakası yalıtkandır |
| Standart | ISO 7599 · sert eloksal ISO 10074 |
Dekoratif mi, sert eloksal mı?
| Kriter | Dekoratif | Sert eloksal |
|---|---|---|
| Kalınlık | 10-25 µm | 25-50 µm |
| Sertlik | 250-350 HV | 400-600 HV |
| Renk | Geniş seçenek | Genelde koyu gri / siyah |
| Kullanım | Görünüm, korozyon | Aşınma, sürtünme, teknik parça |
| Ölçü etkisi | Düşük | Belirgin, hesaba katılmalı |
Alaşıma göre sonuç
Eloksal görünümü alaşıma çok bağlıdır; aynı banyo farklı alaşımlarda farklı ton verir.
| Alaşım | Eloksal sonucu |
|---|---|
| 6060 / 6063 | Çok iyi, düzgün ve parlak — mimari profiller |
| 6082 | İyi; hafif gri ton |
| 5754 | İyi, mat görünüm |
| 7075 | Kabul edilebilir; koyu ton, sert eloksal için uygun |
| Yüksek silisyumlu döküm (AlSi) | Koyu ve lekeli görünüm; dekoratif için uygun değil |
Uygun malzemeler
| Malzeme | Kullanım alanı |
|---|---|
| Alüminyum 6060 / 6063 | Eloksal için en uygun alaşımlar; mimari profiller. |
| Alüminyum 6082 | Makine parçaları; sonuç iyidir, ton hafif grileşir. |
| Alüminyum 5754 | Sac parçalar; mat ve düzgün yüzey. |
| Alüminyum 7075 | Havacılık parçaları; sert eloksal için tercih edilir. |
| Alüminyum döküm (AlSi) | Silisyum oranı görünümü bozar; teknik amaçla kullanılabilir. |
İşlem adımları
- Yağ alma ve dağlamaYüzey temizlenir, dağlama ile mat ve homojen bir zemin elde edilir.
- Parlatma / fırçalamaİstenen görünüme göre yüzey hazırlanır (opsiyonel).
- Anodik oksidasyonParça asit banyosunda anot yapılır; oksit tabakası kontrollü büyütülür.
- RenklendirmeGözenekli tabakaya renk emdirilir (opsiyonel).
- Kapatma (sealing)Gözenekler kapatılır; korozyon direnci ve renk kalıcılığı sağlanır.
- KontrolKalınlık, renk ve yüzey kalitesi kontrol edilir.
Parça tasarlarken dikkat edilecekler
- Tabakanın yaklaşık yarısı içe büyür. 20 µm eloksalda çap yaklaşık 20 µm artar (çift taraflı). Dar toleranslı yüzeylerde bunu ölçülendirmeye yansıtın.
- Alaşım görünümü doğrudan etkiler. Aynı üründe farklı alaşımdan parçalar varsa renk tutmayabilir; tüm parçaları aynı alaşımdan yaptırın.
- Kaynaklı alüminyum parçalarda kaynak bölgesi farklı renk alır. Görünüm kritikse kaynaksız tasarım ya da tek parça işleme tercih edilmelidir.
- Askı izleri kaçınılmazdır; parçada askı için uygun bir nokta belirleyin.
- Kör delik ve derin kanallarda asit kalabilir; drenaj ve yıkama için açıklık bırakın.
- Sert eloksal keskin köşelerde çatlayabilir; köşelere en az R0,5 radyus verin.
- Eloksal sonrası talaşlı işlem yapmayın; tabaka çok sert olduğu için takımı hızla aşındırır.
Fiyatı ne belirler?
- Yüzey alanı
- Tabaka kalınlığı (sert eloksal belirgin pahalıdır)
- Renk (siyah ve özel renkler ek işlem)
- Ön yüzey işlemi: parlatma, fırçalama, kumlama
- Maskeleme ihtiyacı
- Adet ve askı düzeni
Kalite kontrol ve belgeler
- Tabaka kalınlığı ölçümü (eddy current)
- Renk ve ton karşılaştırması
- Kapatma (sealing) kalite kontrolü
- Tuz püskürtme testi (talep üzerine)
Sık sorulan sorular
Eloksal ölçüyü ne kadar değiştirir?
Tabakanın yaklaşık yarısı malzemenin içine büyür, yarısı dışarı. 20 mikron eloksalda dış çap yaklaşık 20 mikron artar. Dekoratif kalınlıklarda çoğu parçada sorun olmaz; sert eloksalda (50 µm) mutlaka hesaba katılmalı ve gerekirse işleme ölçüsü buna göre küçültülmelidir.
Hangi alüminyum alaşımları uygundur?
6060, 6063 ve 6082 eloksal için en uygun alaşımlardır; düzgün ve homojen görünüm verir. 5754 mat bir sonuç verir. 7075 sert eloksalda tercih edilir ama rengi koyu çıkar. Yüksek silisyumlu döküm alaşımlarında görünüm lekeli olur, dekoratif amaçla önerilmez.
Renkli eloksal solar mı?
Kapatma işlemi düzgün yapılmışsa iç mekânda solmaz. Dış mekânda ve yoğun güneşte kırmızı ve mavi gibi renkler zamanla açılabilir; siyah ve doğal ton en dayanıklı seçeneklerdir. Mimari uygulamalarda kalın tabaka ve iyi sealing önerilir.
Sert eloksal ne zaman gerekir?
Sürtünme ve aşınmanın olduğu teknik parçalarda: pnömatik silindir gömlekleri, kızaklar, makine parçaları. 400-600 HV sertlik verir ve aşınma direncini belirgin artırır. Görünüm ikinci plandadır, renk genelde koyu gri ya da siyah olur.
Çelik parçaya eloksal yapılır mı?
Hayır. Eloksal yalnızca alüminyum ve bazı hafif metallerde (titanyum, magnezyum) uygulanabilir; işlem malzemenin kendi oksidini büyütmeye dayanır. Çelik parçalar için kataforez, çinko kaplama ya da statik boya uygundur.
İlgili sayfalar
Eloksal için teklif alın
3D modelinizi ya da elinizdeki yarı mamulü yükleyin; rotadaki tüm operasyonlar tek fiyatta ve tek faturada toplansın, üretimi tek panelden izleyin.
Anında Fiyat Alın